Giresun Boşanma Avukatı ve Aile Hukuku

Kesin bir süre vermek mümkün değil; süre, davanın anlaşmalı mı çekişmeli mi olduğuna ve mahkemenin iş yüküne bağlıdır. Şartları eksiksiz bir anlaşmalı boşanma davası çoğu kez ilk duruşmada karara bağlanır; taraflar kanun yolundan feragat ederse karar da kısa sürede kesinleşir. Çekişmeli davada dilekçelerin karşılıklı verilmesi, tanıkların dinlenmesi, sosyal inceleme raporu ve istinaf aşaması süreyi uzatır. 7589 sayılı Kanun'la HMK 147'ye eklenen düzenlemeye göre iki duruşma arasındaki süre üç aydan uzun olamaz; bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe gibi zorunlu hâllerde hâkim gerekçesini göstererek daha uzun süre belirleyebilir (HMK 147/3).

Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve eşlerin birlikte başvurması ya da birinin diğerinin açtığı davayı kabul etmesi gerekir (TMK 166/3). Hâkim tarafları bizzat dinler ve iradelerini serbestçe açıkladıklarına kanaat getirmelidir. Eşlerin boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu, yani nafaka, tazminat, mal paylaşımı, velayet ve kişisel ilişki konusunda uzlaşmış olması da şarttır. Hâkim çocukların ve tarafların yararını gözeterek düzenlemede değişiklik yapabilir; taraflar bu değişikliği kabul ederse boşanmaya karar verilir. Protokolü yazılı hazırlamak, uygulamada çıkabilecek sorunları azaltır.

Miktarı mahkeme belirler; bunu yaparken alacaklının ihtiyaçlarına, yükümlünün mali gücüne ve tarafların sosyal ve ekonomik durumuna bakar. Tedbir nafakasına dava süresince (TMK 169), iştirak nafakasına çocuğun bakım ve eğitim giderleri için (TMK 182, 327-330), yoksulluk nafakasına ise boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eş lehine (TMK 175) hükmedilir. Nafaka kendiliğinden artmaz; hâkim, talep hâlinde nafakanın gelecek yıllarda ne miktarda ödeneceğini kararında belirleyebilir (TMK 176/5; iştirak nafakası için TMK 330/3). Kararda böyle bir belirleme yoksa ya da koşullar değişmişse nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması için dava açılabilir (TMK 176/4, 331).

Belirleyici ölçüt, çocuğun üstün yararıdır (TMK 182; BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme). Mahkeme çocuğun yaşını, anne ve babayla bağını, bakım ve eğitim imkânlarını, tarafların yaşam koşullarını ve gerekirse uzman sosyal inceleme raporunu değerlendirir. İdrak çağındaki çocuk dinlenebilir; kanun bunun için sabit bir yaş öngörmez. Küçük yaştaki çocuklarda annenin durumu uygulamada ağırlıklı bir etken sayılsa da mutlak bir kural yoktur. Velayet kendisine verilmeyen ebeveynle çocuk arasında kişisel ilişki kurulur; koşullar değişirse velayetin değiştirilmesi istenebilir (TMK 183).

Aile mahkemesine, Cumhuriyet savcılığına, kolluğa veya mülki amire başvurabilirsiniz. Tedbir kararı, şiddet ya da şiddet tehlikesi konusunda delil veya belge aranmadan, gecikmeksizin verilir (6284 s.K. m.8/3). İlk seferde en çok altı ay için verilen tedbirler gerektiğinde uzatılabilir (m.8/1). Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bazı tedbirleri kolluk amiri alabilir; bu kararlar kanundaki süre içinde hâkimin veya mülki amirin onayına sunulur. Uzaklaştırma, iletişim yasağı, geçici velayet, tedbir nafakası ve barınma yeri temini bu tedbirlerden bazılarıdır. Başvuru için avukat tutmak zorunlu değildir.

Eşler mal rejimi sözleşmesi yapmamışsa 1 Ocak 2002'den sonraki dönem için yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır (TMK 202, 218 vd.); bu tarihten önceki edinimlere mal ayrılığı hükümleri uygulanır. Tasfiyede her eş, diğer eşin edinilmiş mallarındaki artık değerin yarısı üzerinde katılma alacağı hakkına sahiptir (TMK 236). Evlilikten önce sahip olunan mallar ile miras veya bağış yoluyla edinilenler gibi kişisel mallar paylaşıma girmez (TMK 220). Yargıtay uygulamasına göre tasfiye davası, boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 10 yıllık zamanaşımına tabidir. 7589 sayılı Kanun belirsiz alacak davasını (HMK 107) kaldırdığı için yeni davalar kısmi dava şeklinde açılıyor.

Aksine bir anlaşma veya yerel âdet ispatlanmadıkça, düğünde kadına takılan ziynetler kim takmış olursa olsun kadına bağışlanmış sayılır; Yargıtay uygulaması bu yöndedir. İade ya da bedel talebi, boşanma davasıyla birlikte veya ayrı bir davayla aile mahkemesinde ileri sürülebilir. Ziynetlerin koca tarafından alındığını veya bozdurulduğunu ispat yükü kural olarak talepte bulunan kadındadır; tanık, fotoğraf, video ve banka kayıtları bu konuda delil olabilir. Ziynetlerin kadının rızasıyla ve geri verilmemek üzere harcandığı ispatlanırsa iade talebi reddedilebilir.

Kanun özel ve genel boşanma sebeplerini ayrı ayrı sayar. Özel sebepler zina (TMK 161), hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK 162), suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (TMK 163), terk (TMK 164) ve akıl hastalığıdır (TMK 165). Genel sebep ise evlilik birliğinin, ortak hayatı sürdüremeyecek derecede temelinden sarsılmasıdır (TMK 166/1). Boşanma davası reddedilip karar kesinleştikten sonra üç yıl geçtiği hâlde ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden birinin istemiyle boşanmaya karar verilir (TMK 166/4).