Giresun İcra Avukatı ve Alacak Takibi

İlamsız takipte 7 gün, kambiyo senedine dayalı takipte 5 gün; iki süre de ödeme emrinin tebliğiyle başlar. İlamsız takipte itiraz icra dairesine (İİK 62), kambiyo takibinde icra mahkemesine yapılır (İİK 168). Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir. İtiraz takibi durdurur; alacaklı, kanunda sayılan belgeler varsa 6 ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını (İİK 68), yoksa 1 yıl içinde genel mahkemede itirazın iptalini (İİK 67) isteyebilir. İlamlı takipte ödeme emrine itiraz yoktur; icra emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde borcun ödendiği, ertelendiği veya zamanaşımına uğradığı ileri sürülerek icra mahkemesine başvurulabilir (İİK 33).

Uygulamada kesinti çoğu kez maaşın dörtte biri oranında yapılır. Kanuna göre maaş ve ücretin, borçlu ile ailesinin geçimi için icra müdürünün takdir ettiği miktar dışında kalan kısmı haczedilebilir ve haczedilecek miktar dörtte birden az olamaz (İİK 83). Birden fazla maaş haczi varsa hacizler sıraya girer; önceki haciz bitmeden sonraki uygulanmaz. Nafaka alacakları için kanunda ayrık düzenlemeler vardır. SGK'nın bağladığı gelir ve aylıklar ise nafaka borçları ve borçlunun açık muvafakati dışında haczedilemez (5510 s.K. m.93). Hukuka aykırı bir haciz için öğrenmeden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyette bulunabilirsiniz (İİK 16).

Başlıcaları İİK 82'de sayılmıştır: borçlu ve ailesi için zorunlu ev eşyası, borçlunun mesleği için gerekli araç gereç, çiftçinin geçimi için zorunlu arazi, alet ve hayvanlar ile borçlunun hâline uygun evi. Evin değeri fazlaysa ev satılır ve borçluya hâline uygun bir ev alabileceği bedel bırakılır. Devlet malları ve bazı sosyal yardım ödemeleri de haczedilemez; SGK gelir ve aylıkları için 5510 sayılı Kanun'un 93. maddesi uygulanır. Haczedilmezlik iddiası, öğrenmeden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyetle ileri sürülür.

Borçlu olmadığınızı ya da borcun belli bir miktardan ibaret olduğunu tespit ettirmek istediğinizde açılır (İİK 72). Dava takipten önce de sonra da açılabilir. Takipten sonra açılırsa mahkeme, alacağın %15'inden aşağı olmamak üzere teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine tedbir kararı verebilir. Dava borçlu aleyhine sonuçlanır ve takip tedbirle durdurulmuşsa borçlu, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminat öder. Dava borçlu lehine biter ve alacaklının haksız ve kötüniyetli takip yaptığı anlaşılırsa, alacaklı da en az %20 tazminata mahkûm edilebilir.

Borçlarını vadesinde ödeyemeyen ya da ödeyememe tehlikesi altında olan borçlu başvurabilir; konkordato, alacaklılarla mahkeme gözetiminde anlaşarak borçları yeniden yapılandırmanın yoludur (İİK 285 vd.). Başvuru, ön projeyle birlikte asliye ticaret mahkemesine yapılır. Mahkeme üç aylık geçici mühlet verir ve gerekirse toplamda beş ayı geçmemek üzere uzatır (İİK 287); ardından bir yıllık kesin mühlet verilebilir, bu süre de altı aya kadar uzatılabilir (İİK 289). Mühlet boyunca borçlu aleyhine takip yapılamaz, başlamış takipler durur. Konkordato tasdik edilmezse ve borçlu iflasa tabiyse iflasına karar verilebilir.

Çek, bono ve poliçeye dayanan alacaklar için kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatılır (İİK 167 vd.). İcra dairesi senedin kambiyo senedi niteliğini inceler ve borçluya 10 gün ödeme süreli ödeme emri gönderir. Borçlu, borca veya imzaya itirazını ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içinde icra mahkemesine yapar (İİK 168-170). İtiraz kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz; bunun için mahkemenin ayrıca karar vermesi gerekir. Zamanaşımı, bono ve poliçede asıl borçluya karşı vadeden itibaren 3 yıl (TTK 749), çekte ise ibraz süresinin bitiminden itibaren 6 aydır (TTK 814).

İcra inkâr tazminatı, borçlu haksız itirazıyla takibi durdurduğunda itirazın iptali davasında alacaklı lehine hükmedilen ve alacağın %20'sinden aşağı olmayan tazminattır (İİK 67/2). Hükmedilmesi için talep edilmesi ve alacağın likit, yani belirlenebilir olması gerekir. Dava alacaklı aleyhine sonuçlanır ve takibin haksız ve kötüniyetli yapıldığı anlaşılırsa, borçlu lehine de aynı oranda tazminata hükmedilebilir. Konusu bir miktar para olan ticari alacaklarda, tüketici uyuşmazlıklarında ve işçi-işveren alacaklarında itirazın iptali davasından önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.

Takip, yetkili icra dairesine fiziki olarak ya da UYAP üzerinden elektronik takip talebi verilerek başlar; talepte alacak miktarı, faiz ve dayanak belge gösterilir. Yetkili icra dairesi kural olarak borçlunun yerleşim yeri veya sözleşmenin ifa yeri icra dairesidir. Sözleşmede faiz oranı kararlaştırılmamışsa kanuni faiz uygulanır; 7589 sayılı Kanun'la kanuni faiz, TCMB reeskont oranının %80'i olarak belirlendi (3095 s.K. m.1). Ticari işlerde avans faizi istenebilir (3095 s.K. m.2). Takip masrafları ve harçlar, takip talebiyle birlikte peşin yatırılır.