Giresun İş Avukatı ve İşçi Hakları

Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmanız gerekir; arabuluculukta anlaşma olmazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır (İş K. m.20/1). Bu süreler hak düşürücüdür. İş güvencesinden yararlanmak için işyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışmalı, işçinin en az altı aylık kıdemi olmalı ve belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışıyor olmalıdır (İş K. m.18). İşletmenin bütününü yöneten işveren vekilleri ile işçi alma ve çıkarma yetkisi olan işveren vekilleri bu korumanın dışındadır.

Her tam hizmet yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret esas alınır; bir yıldan artan süreler için oranlama yapılır (1475 s.K. m.14). Giydirilmiş ücrete yol, yemek, prim gibi sürekli nitelikteki ödemeler de eklenir. Tazminata hak kazanmak için en az bir yıllık kıdem ve kanunda sayılan fesih hâllerinden biri gerekir. Kıdem tazminatında yıllık bir tavan vardır; tavan, devlet memurlarına ödenen en yüksek emeklilik ikramiyesine bağlıdır ve dönemsel olarak güncellenir. Tavanı aşmayan kısım gelir vergisinden istisnadır, damga vergisi ise kesilir.

Kıdeme göre 2 ile 8 hafta arasında değişir (İş K. m.17). İş altı aydan az sürmüşse 2 hafta, altı ay ile bir buçuk yıl arasında 4 hafta, bir buçuk yıl ile üç yıl arasında 6 hafta, üç yıldan fazla sürmüşse 8 haftadır. Bu sürelere uymayan taraf, bildirim süresine ait ücret tutarında ihbar tazminatı öder. Kanundaki süreler asgari sürelerdir; sözleşmeyle artırılabilir ama kısaltılamaz. İşveren, bildirim süresinin ücretini peşin ödeyerek sözleşmeyi hemen de feshedebilir.

Haftalık 45 saati aşan her saat fazla çalışmadır ve normal saat ücretinin %50 fazlasıyla ödenir (İş K. m.41). Fazla çalışma yılda toplam 270 saati geçemez ve işçinin onayı alınmalıdır. İşçi dilerse ücret yerine her fazla saat için bir saat otuz dakika serbest zaman kullanabilir. Bu alacakta zamanaşımı 5 yıldır. İspat yükü kural olarak işçidedir; bordro, puantaj, giriş-çıkış kayıtları, e-postalar ve tanık beyanları delil olabilir.

Önce olayları tarih, yer ve tanıklarıyla not edin, yazışmaları saklayın ve sağlığınıza etkilerini raporla belgeleyin. İşveren, işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramaması ve uğrayanların daha fazla zarar görmemesi için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür (TBK 417). Yargıtay mobbingi, işyerinde bir kişiye yönelik sistematik, süreklilik gösteren ve kasıtlı düşmanca davranışlar diye tanımlar. İşçi, sözleşmeyi haklı nedenle feshederek kıdem tazminatı (İş K. m.24/II) ve manevi tazminat isteyebilir. Tazminat talebinden önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.

SGK'dan geçici iş göremezlik ödeneği ve şartları varsa sürekli iş göremezlik geliri alabilirsiniz; bunun yanında işverenin kusuru oranında maddi ve manevi tazminat davası açabilirsiniz. İşveren kazayı, kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya bildirmek zorundadır (5510 s.K. m.13). İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davalarında dava şartı arabuluculuk aranmaz (7036 s.K. m.3/1). Tazminat hesaplanırken kusur raporu, maluliyet oranı ve SGK'nın bağladığı gelirin peşin sermaye değeri birlikte dikkate alınır.

Zorunlu. Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 s.K. m.3/1). Başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Arabulucu başvuruyu kural olarak üç hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre en çok bir hafta uzatılabilir. Arabulucuya gitmeden açılan dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davaları bu kuralın istisnasıdır.

Kaldırıldı: belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK 107, 31.07.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7589 sayılı Kanun'la yürürlükten kalktı. Bu tarihten sonra açılan işçilik alacağı davalarında, miktarı tam belirlenemeyen alacaklar için kısmi dava açılabilir; davacı tahkikatın sonuna kadar talebini bir defaya mahsus artırabilir (HMK 109/4). Önceden açılmış belirsiz alacak davalarında, geçiş hükmü gereği eski düzenleme uygulanmaya devam eder. Dava açmadan önce arabulucuya başvurma şartı ise değişmedi.