Ayıplı mal alan tüketici sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değişim haklarından birini seçebilir (6502 s.K. md. 11). Ayıplı maldan sorumluluk teslimden itibaren 2 yıl, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda 5 yıldır (md. 12). Parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine, üzerindekilerde arabuluculuk sonrası tüketici mahkemesine gidilir (md. 68, 73/A).
Önce Hakem Heyeti mi, Mahkeme mi?
Uyuşmazlığın değeri her yıl yeniden belirlenen parasal sınırın altındaysa başvuru zorunlu olarak tüketici hakem heyetine yapılır (6502 s.K. md. 68). Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda önce arabulucuya başvurulur, anlaşma sağlanamazsa tüketici mahkemesinde dava açılır (md. 73/A). Hakem heyeti kararlarına karşı 2 hafta içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir (md. 70). Tüketicilerin tüketici mahkemelerinde açtığı davalar harçtan muaftır (md. 73).
Tüketici Hukuku Alanında Sunduğumuz Hizmetler
Ayıplı Mal ve Hizmet
- Ayıplı Ürün İade ve Değişimi: Sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değişim (6502 s.K. md. 11)
- Garanti ve Servis Uyuşmazlıkları: Tekrarlayan arızalar, servis süresinin aşılması ve ürünün garanti kapsamı dışında bırakılması
Araç ve Konut
- Ayıplı Sıfır ve İkinci El Araç: Galeriden alınan araçlarda kilometre düşürme, gizli hasar ve boya, kronik arıza
- Ayıplı Konut ve Geç Teslim: Müteahhitten alınan konutlarda yapı ayıpları, eksik iş ve teslim gecikmesi
- Ön Ödemeli Konut Satışı: Maketten satışlarda cayma, fesih ve ödenen bedelin iadesi
Bankacılık ve Finans
- Banka Ücret ve Masrafları: Haksız tahsil edildiği düşünülen dosya masrafı, hesap işletim ücreti ve kart aidatları
- Tüketici Kredisi ve Konut Kredisi: Erken ödeme indirimi, sigorta dayatması ve sözleşme hükümlerine itiraz
Abonelik ve İnternet Alışverişi
- Abonelik Sözleşmeleri: İnternet, telefon ve TV aboneliklerinin feshi, taahhüt cayma bedeli
- Mesafeli Satış ve Cayma Hakkı: İnternetten alışverişte 14 günlük cayma hakkı, teslim edilmeyen ürünler
- Paket Tur ve Devre Tatil: İptal edilen turlar, ayıplı tatil hizmeti, devre tatil sözleşmesinden dönme
Başvuru Yolları
- Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu: Başvuru dosyasının hazırlanması ve heyet kararına itiraz
- Tüketici Mahkemesi Davaları: Arabuluculuk görüşmeleri ve dava takibi
- İşletmeler İçin Uyum Danışmanlığı: Mesafeli satış sözleşmeleri, ön bilgilendirme formu ve haksız şart denetimi
Tüketici Hukuku sürecinde izlenen adımlar
- Satıcıya veya sağlayıcıya yazılı bildirimAyıp veya ihlal, seçilen seçimlik hak açıkça belirtilerek satıcıya yazılı olarak bildirilir. Fatura, garanti belgesi ve yazışmalar saklanır.
- Tüketici hakem heyetine başvuruDeğeri parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketicinin yerleşim yerindeki veya işlemin yapıldığı yerdeki hakem heyetine başvurulur; başvuru e-Devlet üzerinden de yapılabilir (md. 68).
- ArabuluculukSınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Tüketici işlemi niteliğindeki taşınmazın aynına ilişkin davalarda bu şart aranmaz (md. 73/A).
- Tüketici mahkemesinde dava ve bilirkişiArabuluculukta anlaşma olmazsa tüketici mahkemesinde dava açılır; ayıbın varlığı ve değer kaybı bilirkişi incelemesiyle tespit edilir. Dava, tüketicinin yerleşim yerinde de açılabilir (md. 73/5).
- Karar, itiraz ve kanun yoluHakem heyeti kararlarına karşı 2 hafta içinde tüketici mahkemesine itiraz edilir (md. 70). Mahkeme kararlarına karşı kanuni şartlar varsa 2 hafta içinde istinaf yoluna gidilebilir.
Hangi mahkeme veya merci bakar?
| Uyuşmazlık | Görevli mahkeme / merci |
|---|---|
| Değeri parasal sınırın altındaki tüketici uyuşmazlıkları | Tüketici hakem heyeti (6502 s.K. md. 68) |
| Parasal sınırın üzerindeki tüketici uyuşmazlıkları | Arabuluculuk sonrası tüketici mahkemesi (md. 73, 73/A) |
| Tüketici hakem heyeti kararına itiraz | Tüketici mahkemesi (md. 70) |
| Müteahhitten alınan konutun tapu iptali ve tescili gibi aynî talepler | Tüketici mahkemesi; arabuluculuk şartı aranmaz (md. 73/A-1-d) |
| İki özel kişi arasındaki ikinci el araç veya eşya satışı | Asliye hukuk mahkemesi (tüketici işlemi değildir) |
Önemli süreler
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Ayıplı maldan sorumluluk | Teslimden itibaren 2 yıl | 6502 s.K. md. 12 |
| Konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda ayıptan sorumluluk | Teslimden itibaren 5 yıl | 6502 s.K. md. 12 |
| Ayıplı hizmetten sorumluluk | Hizmetin ifasından itibaren 2 yıl | 6502 s.K. md. 16 |
| Mesafeli satışta cayma hakkı | 14 gün | 6502 s.K. md. 48/4 |
| Ön ödemeli konut satışında cayma hakkı | 14 gün | 6502 s.K. md. 43 |
| Tüketici hakem heyeti kararına itiraz | Tebliğden itibaren 2 hafta | 6502 s.K. md. 70/3 |
Sürelerin son gününü adli tatil ve resmî tatilleri dikkate alarak yasal süre hesaplayıcısı ile hesaplayabilirsiniz.
Görüşmeye gelirken getirmeniz faydalı belgeler
- Fatura, satış sözleşmesi veya sipariş onayı
- Garanti belgesi ve servis fişleri
- Satıcıyla yapılan yazışmalar, e-postalar ve mesajlar
- Ürünün veya ayıbın fotoğraf ve videoları
- Araçlarda ekspertiz raporu, servis ve hasar kayıtları
- Banka uyuşmazlıklarında kredi sözleşmesi ve hesap ekstreleri
Tüketici Hukuku Hakkında Sık Sorulan Sorular
Aşağıdaki yanıtlar genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosya kendi şartlarına göre değerlendirilir.
Aldığım ürün ayıplı çıktı, hangi haklarım var?
Dört seçimlik hakkınız var: sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedel indirimi, masrafı satıcıya ait olmak üzere ücretsiz onarım ya da imkân varsa ayıpsız bir misliyle değiştirme (6502 s.K. md. 11). Satıcı, seçtiğiniz talebi yerine getirmekle yükümlüdür; ancak onarım veya değişim satıcı için orantısız güçlük doğuruyorsa dönme veya indirim hakkını kullanabilirsiniz. Koşulları varsa bu haklarla birlikte genel hükümlere göre tazminat da istenebilir. Seçtiğiniz hakkı satıcıya yazılı bildirmek ispatı kolaylaştırır.
Ayıplı ürün için kaç yıl içinde başvurmalıyım?
Ayıp sonradan ortaya çıksa bile süre teslimden başlar: genel kural 2 yıl, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda 5 yıldır (6502 s.K. md. 12). İkinci el satışlarda bu süre sözleşmeyle kısaltılabilir, ancak 1 yıldan, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda 3 yıldan az olamaz. Satıcı ayıbı ağır kusurla veya hileyle gizlemişse zamanaşımı süreleri uygulanmaz. Kanunda veya sözleşmede daha uzun bir süre öngörülmüşse o süre geçerlidir.
Galeriden aldığım ikinci el arabanın kilometresi düşürülmüş, ne yapabilirim?
Seçimlik haklarınızı kullanabilirsiniz, çünkü kilometre düşürme gizli ayıptır. Aracı ticari faaliyeti kapsamında satan galeriyle tüketici arasındaki satış bir tüketici işlemidir. Sözleşmeden dönüp bedelin iadesini ya da değer farkı kadar indirim isteyebilirsiniz. Kilometre bilerek düşürülüp gizlenmişse zamanaşımı süreleri uygulanmaz; olay ayrıca dolandırıcılık suçu yönünden de değerlendirilebilir. Ekspertiz raporu, servis kayıtları ve muayene kayıtları bu dosyalarda başlıca delillerdir.
İnternetten aldığım ürünü iade edebilir miyim?
Edebilirsiniz. Mesafeli satışlarda tüketici, 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden cayma hakkını kullanabilir (6502 s.K. md. 48/4). Mal satışlarında süre kural olarak malın teslim alındığı tarihten başlar. Çabuk bozulan ürünler, kişiye özel hazırlananlar ve ambalajı açılmış hijyen ürünleri gibi bazı istisnalar vardır. Satıcı, cayma bildirimi kendisine ulaştıktan sonra 14 gün içinde bedeli iade etmelidir. Cayma hakkı konusunda gerektiği gibi bilgilendirilmemişseniz 14 günlük süreyle bağlı değilsiniz.
Tüketici davası açmak için harç ödemem gerekir mi?
Hayır, tüketicilerin tüketici mahkemelerinde açtığı davalar Harçlar Kanunu'ndaki harçlardan muaftır (6502 s.K. md. 73/2). Tanık, bilirkişi ve tebligat gibi yargılama giderleri için ise gider avansı yatırmanız gerekir. Davayı kaybederseniz karşı taraf lehine vekâlet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilebilir. Tüketici hakem heyetleri vekâlet ücretine karar veremez (md. 70/1); heyete tüketici doğrudan da başvurabilir.
Tüketici hakem heyeti kararına itiraz edilebilir mi?
Taraflar, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde tüketici mahkemesine itiraz edebilir (6502 s.K. md. 70/3). İtiraz kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz; talep edilirse hâkim icranın durdurulmasına karar verebilir. Süresinde itiraz edilmeyen karar bağlayıcıdır ve ilam gibi icra yoluyla yerine getirilir. Hakem heyeti kararlarına itirazda dava şartı arabuluculuk aranmaz (md. 73/A). İtiraz dilekçesinde heyet kararının hangi yönden hatalı olduğunu açıkça yazmak gerekir.
Müteahhit evi geç teslim etti ya da evde ayıp var, ne yapabilirim?
Evde ayıp varsa teslimden itibaren 5 yıl içinde ücretsiz onarım, bedel indirimi veya ağır ayıplarda sözleşmeden dönme gibi seçimlik haklarınızı kullanabilirsiniz (6502 s.K. md. 11-12). Geç teslimde sözleşmedeki gecikme tazminatı veya kira kaybı gibi zararlar istenebilir. Ön ödemeli konut satışlarında bunlara ek olarak 14 günlük cayma hakkı (md. 43) ve sözleşme tarihinden itibaren 24 aya kadar, kanunda belirlenen oranda tazminat ödeyerek sözleşmeden dönme hakkı vardır (md. 45). Tapu iptali ve tescil gibi taşınmazın aynına ilişkin taleplerde arabuluculuk şartı aranmaz. Yapı ruhsatı, proje ve satış sözleşmesi, bilirkişi incelemesinin temel belgeleridir.
Bankanın kestiği dosya masrafı veya kart aidatı geri alınabilir mi?
Bazı durumlarda alınabilir. Sonuç, ücretin sözleşmede açıkça yer alıp almadığına ve mevzuatın izin verdiği ücretlerden olup olmadığına bağlıdır. Bankaların tüketicilerden alabileceği ücretler Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu düzenlemeleriyle sınırlandırılmıştır; bu sınırlara aykırı ya da tüketiciye bilgi verilmeden alınan ücretlerin iadesi istenebilir. Önce bankaya yazılı başvurun; sonuç alamazsanız tutara göre tüketici hakem heyetine veya arabuluculuktan sonra tüketici mahkemesine gidebilirsiniz. Sözleşme ve hesap ekstreleri temel delillerdir.
Giresun'da Tüketici Uyuşmazlıkları
Giresun'da tüketici hakem heyeti başvuruları il merkezinde Giresun Ticaret İl Müdürlüğü bünyesindeki tüketici hakem heyetine yapılır; hakem heyeti bulunmayan ilçelerde başvurular kaymakamlıklara verilebilir ve yetkili heyete iletilir. Başvurular e-Devlet üzerinden de gönderilebilir. Sınırı aşan uyuşmazlıklarda davalar Giresun'da tüketici mahkemesi sıfatıyla görev yapan mahkemede görülür. Büromuz Giresun merkezdedir; Bulancak, Görele, Tirebolu, Espiye, Keşap, Dereli, Piraziz, Eynesil, Yağlıdere, Şebinkarahisar, Alucra, Güce, Çanakçı, Doğankent ve Çamoluk dahil tüm ilçelerden gelen dosyalarda takip yapılmaktadır.
Bu sayfadaki bilgiler 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği çerçevesinde yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınıza ilişkin değerlendirme için görüşme yapılması gerekir.