Sınır dışı etme kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde idare mahkemesinde dava açılır; mahkeme dosyanın tamamlanmasından itibaren 15 gün içinde kesin olarak karar verir (6458 s.K. md. 53). Yabancının rızası saklı kalmak üzere, dava süresi içinde ve yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı işlemi uygulanmaz (7533 s.K. ile 30.11.2024'ten itibaren). İdari gözetime karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulur (md. 57).
Sınır Dışı Etme Kararında Süre Sadece 7 Gün
Sınır dışı etme kararına karşı, kararın yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğinden itibaren 7 gün içinde idare mahkemesinde dava açılmalıdır (6458 s.K. md. 53). Yabancının rızası saklı kalmak üzere, dava açma süresi içinde ve dava açılmışsa yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez. İdari gözetim kararına karşı ise sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir (md. 57). Süre kaçırılırsa bunun sonuçlarını sonradan gidermek güçtür.
Yabancılar Hukuku Alanında Sunduğumuz Hizmetler
İkamet ve Çalışma İzni
- İkamet İzni Başvuruları: Kısa dönem, aile, öğrenci ve uzun dönem ikamet izinleri; ret ve iptal kararlarına karşı dava
- Çalışma İzni: Yabancıların çalışma izni başvuruları, ret kararlarına itiraz ve işverenlerin yükümlülükleri (6735 s.K.)
- Mevsimlik Tarım İşçileri: Fındık hasadında yabancı işçi çalıştıracak üretici ve aracıların izin ve sigorta yükümlülükleri
Sınır Dışı Etme ve Gözetim
- Sınır Dışı Etme (Deport) Kararına İtiraz: 7 günlük süre içinde idare mahkemesinde iptal davası
- İdari Gözetim Kararına İtiraz: Geri gönderme merkezinde tutulmaya karşı sulh ceza hâkimliğine başvuru
- Giriş Yasağı ve Tahdit Kodları: Türkiye'ye giriş yasağının kaldırılması veya süresinin kısaltılması
Vatandaşlık
- Türk Vatandaşlığı Başvurusu: Evlilik, uzun süreli ikamet ve yatırım yoluyla vatandaşlık kazanımı
- Vatandaşlık Başvurusunun Reddine Karşı Dava: Ret kararlarına karşı idari yargı yolu
Tanıma ve Tenfiz
- Yurt Dışı Boşanma Kararının Tanınması: Almanya ve diğer ülkelerde verilen boşanma kararlarının Türkiye'de geçerli hâle getirilmesi
- Yabancı Mahkeme Kararlarının Tenfizi: Velayet, nafaka, alacak ve tazminat kararlarının Türkiye'de icra edilebilmesi (MÖHUK 50 vd.)
- Yabancılarla Evlilik ve Miras: Yabancı unsurlu boşanma, velayet ve miras uyuşmazlıklarında uygulanacak hukuk
Mülkiyet
- Yabancıların Taşınmaz Edinimi: Tapu Kanunu md. 35'teki sınırlamalar ile askerî ve güvenlik bölgesi kontrolü
Yabancılar Hukuku sürecinde izlenen adımlar
- Kararın ve tebliğ tarihinin incelenmesiSınır dışı, ikamet reddi veya giriş yasağı kararının gerekçesi, dayandığı bent ve tebliğ tarihi belirlenir. Süre, karar türüne göre 7 gün ile 60 gün arasında değişir.
- İdari başvuru veya itirazÇalışma izni ret kararlarında önce 30 gün içinde Bakanlığa itiraz edilir (6735 s.K. md. 21). İkamet işlemlerinde eksik belgeleri tamamlayıp yeniden başvurmak da bir seçenektir.
- Dava veya sulh ceza hâkimliğine başvuruSınır dışı ve ikamet kararlarına karşı idare mahkemesinde dava açılır; idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulur.
- Tanıma ve tenfiz davasıYurt dışında verilmiş kesinleşmiş kararın aslı, kesinleşme şerhi ve apostilli tercümesiyle tanıma veya tenfiz davası açılır (MÖHUK md. 50-59).
- Karar ve uygulamaSınır dışı davasında idare mahkemesinin kararı kesindir. Tanıma kararı kesinleştikten sonra nüfus kaydına işlenir; tenfiz kararıyla yabancı ilam Türkiye'de icra edilebilir hâle gelir.
Hangi mahkeme veya merci bakar?
| Uyuşmazlık | Görevli mahkeme / merci |
|---|---|
| Sınır dışı etme kararı | İdare mahkemesi (6458 s.K. md. 53) |
| İdari gözetim ve elektronik izleme kararları | Sulh ceza hâkimliği (6458 s.K. md. 57 ve 57/A) |
| İkamet izni reddi veya iptali, vatandaşlık başvurusunun reddi | İdare mahkemesi |
| Çalışma izni reddi veya iptali | Önce Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına itiraz, sonra idare mahkemesi |
| Yurt dışında verilen boşanma kararının tanınması | Aile mahkemesi (Yargıtay uygulaması) |
| Yabancı alacak veya tazminat kararının tenfizi | Asliye hukuk mahkemesi (5718 s. MÖHUK md. 51) |
Önemli süreler
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Sınır dışı etme kararına karşı dava | 7 gün | 6458 s.K. md. 53/3 |
| Sınır dışı davasında mahkemenin karar süresi | Dosyanın tamamlanmasından itibaren 15 gün | 6458 s.K. md. 53/3 |
| İdari gözetime itirazda sulh ceza hâkiminin karar süresi | 5 gün | 6458 s.K. md. 57/6 |
| İkamet izni reddi veya iptaline karşı dava | 60 gün | 2577 s. İYUK md. 7 |
| Çalışma izni ret kararına itiraz | 30 gün | 6735 s.K. md. 21 |
| Yabancı çalıştırmada başlama ve ayrılışın bildirimi | 15 gün | 6735 s.K. md. 22 |
| Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusu için evlilik süresi | En az 3 yıl | 5901 s.K. md. 16 |
Sürelerin son gününü adli tatil ve resmî tatilleri dikkate alarak yasal süre hesaplayıcısı ile hesaplayabilirsiniz.
Görüşmeye gelirken getirmeniz faydalı belgeler
- Pasaport, ikamet izni kartı ve varsa yabancı kimlik numarası
- Sınır dışı, ikamet reddi veya giriş yasağı kararı ve tebliğ belgesi
- Kira sözleşmesi, sağlık sigortası, öğrenci belgesi gibi ikamet dayanağı belgeler
- Evlilik cüzdanı, nüfus kayıt örneği ve çocukların doğum belgeleri
- Yabancı mahkeme kararının aslı, kesinleşme şerhi ve apostilli Türkçe tercümesi
- Çalışma izni başvurusu, iş sözleşmesi ve SGK kayıtları
- Önceki giriş-çıkış kayıtları ve varsa ceza soruşturması belgeleri
Yabancılar Hukuku Hakkında Sık Sorulan Sorular
Aşağıdaki yanıtlar genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosya kendi şartlarına göre değerlendirilir.
Sınır dışı (deport) kararına nasıl itiraz edilir?
Kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde idare mahkemesinde dava açmanız gerekir; başvuran kişi, dava açtığını kararı veren makama da bildirir (6458 s.K. md. 53). Mahkeme, savunmanın verilmesi veya savunma süresinin geçmesiyle dosya tamamlandıktan sonra 15 gün içinde karar verir; bu karar kesindir. Yabancının rızası saklı kalmak üzere, dava süresi içinde ve yargılama bitene kadar sınır dışı işlemi uygulanmaz. Kararın dayandığı bent ve tahdit kodu, davada izlenecek yolu doğrudan etkiler.
Almanya'da boşandım, Türkiye'de de boşanmış sayılır mıyım?
Karar Türkiye'de tanınmadıkça ya da idari yoldan tescil edilmedikçe sayılmazsınız; yabancı boşanma kararı nüfus kaydına işlenmez ve Türkiye'de hâlâ evli görünürsünüz. Bunun için kesinleşmiş kararla tanıma davası açılır (MÖHUK md. 58); Yargıtay uygulamasında bu davalara aile mahkemesi bakar. Taraflar birlikte başvurursa (diğer eş ölmüş veya yabancıysa Türk vatandaşı eş tek başına), karar yetkili makamca verilip kesinleşmişse ve kamu düzenine açıkça aykırı değilse, dava açmadan nüfus müdürlüğü veya konsolosluk üzerinden idari yolla tescil de mümkündür (5490 s.K. md. 27/A). Bu başvuru reddedilirse tanıma davası açılır.
Türk vatandaşıyla evlenen yabancı ne zaman vatandaş olabilir?
Evlilik en az 3 yıl sürmüşse ve devam ediyorsa yabancı eş vatandaşlık için başvurabilir; evlenmek tek başına vatandaşlık kazandırmaz (5901 s.K. md. 16). Başvuru sahibinden aile birliği içinde yaşaması, evlilik birliğiyle bağdaşmayan bir faaliyette bulunmaması ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel oluşturmaması beklenir. Başvurudan sonra Türk vatandaşı eş ölürse aile birliği şartı aranmaz. Başvurular il nüfus ve vatandaşlık müdürlüklerine yapılır, kararı İçişleri Bakanlığı verir.
İkamet iznim reddedildi, ne yapabilirim?
Tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz (İYUK md. 7). Kısa dönem ikamet izni davalarında savunmanın verilmesiyle dosya tamamlanmış sayılır, duruşma yapılıp yapılmayacağı ise mahkemenin takdirindedir (6458 s.K. md. 31/7). Ret gerekçesine göre eksik belgeleri tamamlayıp yeniden başvurmak da mümkündür. Yalnız, ret sonrasında yasal kalış süreniz dolarsa sınır dışı etme işlemi başlayabilir; bu yüzden vakit kaybetmeyin.
Fındık hasadında yabancı işçi çalıştırırsam nelere dikkat etmeliyim?
Her şeyden önce çalışma izni ya da çalışma izni muafiyeti gerekir; izinsiz çalıştırma, işverene ve yabancıya ayrı ayrı idari para cezası verilmesine, yabancı hakkında da sınır dışı etme işlemine yol açabilir (6735 s.K. md. 23). Mevsimlik tarım işlerinde muafiyet ve bildirim kuralları dönemsel düzenlemelerle belirlenir. Çalışmanın başlaması ve sona ermesi 15 gün içinde bildirilmeli, sosyal güvenlik yükümlülükleri yerine getirilmelidir (md. 22). Hasattan önce güncel kuralları kontrol etmenizi öneririz.
Yurt dışında aldığım mahkeme kararını Türkiye'de nasıl uygulatırım?
Kararın Türkiye'de icra edilebilmesi için asliye mahkemesinden tenfiz kararı alınmalıdır; yabancı karar o ülke hukukuna göre kesinleşmiş olmalıdır (MÖHUK md. 50-51). Mahkeme; karşılıklılık bulunup bulunmadığını, kararın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisindeki bir konuda verilmediğini, kamu düzenine açıkça aykırı olmadığını ve davalının savunma hakkına uyulduğunu inceler (md. 54). Dava, karşı tarafın Türkiye'deki yerleşim yerinde, yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir'de açılır. Kararın aslı ve onaylı tercümesi dilekçeye eklenir.
İdari gözetim kararına itiraz edilebilir mi?
Edilebilir: idari gözetim altındaki yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı karara karşı sulh ceza hâkimine başvurabilir (6458 s.K. md. 57/6). Başvuru gözetimi durdurmaz; hâkim incelemeyi 5 gün içinde sonuçlandırır ve kararı kesindir. Gözetim şartlarının ortadan kalktığı ya da değiştiği iddiasıyla yeniden başvurulabilir. Avukatlık ücretini karşılayamayanlara, talep ederlerse avukatlık hizmeti verilir. İdari gözetimin gerekçesi ve süresi, sınır dışı etme davasıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Çalışma izni başvurum reddedildi, ne yapabilirim?
Kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına itiraz edebilirsiniz; itiraz da reddedilirse idari yargı yolu açıktır (6735 s.K. md. 21). Ret kararı, işverenin mali yeterliliği, yerli istihdam kriterleri, belge eksikliği veya güvenlik değerlendirmesi gibi farklı gerekçelere dayanabilir. Gerekçeye göre eksikleri giderip yeniden başvurmak da bir seçenektir. Bu arada yabancının ikamet durumunu ayrıca takip etmek gerekir.
Giresun'da Yabancılarla İlgili Hukuki Süreçler
Giresun'da yabancılar hukuku en çok şu konularda karşımıza çıkıyor: fındık hasadında gelen yabancı mevsimlik işçiler, Giresun Üniversitesindeki uluslararası öğrencilerin ikamet işlemleri ve Almanya başta olmak üzere yurt dışında yaşayan Giresunluların orada aldıkları boşanma kararlarının Türkiye'de tanınması. İkamet işlemleri Giresun İl Göç İdaresi Müdürlüğü üzerinden yürütülür. Büromuz Giresun merkezdedir; Bulancak, Görele, Tirebolu, Espiye, Keşap, Dereli, Piraziz, Eynesil, Yağlıdere, Şebinkarahisar, Alucra, Güce, Çanakçı, Doğankent ve Çamoluk dahil tüm ilçelerden gelen dosyalarda takip yapılmaktadır.
Bu sayfadaki bilgiler 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği çerçevesinde yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınıza ilişkin değerlendirme için görüşme yapılması gerekir.