Kısa cevap
Konut ve işyeri kiralarında yıllık artış, kira yılının başladığı aydan önceki ayın 12 aylık ortalama TÜFE değişim oranını geçemez. Sözleşmede daha yüksek bir oran yazıyorsa aşan kısım geçersizdir. 5 yılı dolduran kira ilişkilerinde emsal kira bedeline göre kira tespiti istenebilir.
Yasal sınır nasıl uygulanır?
Kira artışı, kira yılının başladığı aydan önceki ay için TÜİK’in açıkladığı “TÜFE 12 aylık ortalamalara göre değişim oranını” geçemez. TÜİK bu oranı her ayın 3’ünde bir önceki ay için açıklar.
Örnek: Kira dönemi 1 Kasım’da yenileniyorsa ekim ayının 12 aylık ortalama oranı uygulanır. Bu oran 3 Kasım’da açıklanır. Oran açıklanınca kira, kasım ayından geçerli olmak üzere geriye dönük artar.
5 yıl ve 10 yıl kuralları ne anlama gelir?
- 5 yıl: Kira ilişkisi 5 yılı doldurduktan sonra kira bedeli emsal kira bedelleri dikkate alınarak hâkim tarafından yeniden belirlenebilir (TBK 344/3).
- 10 yıl: Konut ve çatılı işyeri kiralarında 10 yıllık uzama süresi dolduktan sonra kiraya veren, sebep göstermeksizin sözleşmeyi sona erdirebilir (TBK 347).