Kısa cevap
Boşanmada her eş, diğer eşin evlilik süresince edindiği malların borçlar düşüldükten sonra kalan değerinin (artık değer) yarısını alır. İki eşin alacakları birbirinden düşülür. Evlilikten önceki mallar ile miras ve bağışla gelenler kişisel maldır ve paylaşılmaz.
Katılma alacağı nasıl hesaplanır?
- Her eşin malları kişisel ve edinilmiş diye ikiye ayrılır (TMK 219-220).
- Edinilmiş malların sürüm değerinden bu mallara ait borçlar düşülür. Son bir yıl içinde rızasız yapılan bağışlar ve mal kaçırma amaçlı devirler eklenir. Sonuç artık değerdir (TMK 229-231).
- Her eş, diğerinin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibidir. Karşılıklı alacaklar takas edilir (TMK 236).
- Bir eş, diğerine ait malın alınmasına kişisel malıyla katkıda bulunduysa, ayrıca katkısı oranında değer artış payı alır (TMK 227).
Örnek
Evlilikte 1.000.000 ₺‘ye alınmış, bugün 3.000.000 ₺ değerinde ve dava tarihinde 500.000 ₺ kredi borcu kalmış bir daire 1. eş adına kayıtlıdır. Peşinatın %20’si 2. eşin babasından kalan parayla ödenmiştir.
- eşin değer artış payı: 3.000.000 × %20 = 600.000 ₺
- Kalan kredinin alım bedeline oranı: 500.000 / 1.000.000 = %50; düşülecek kredi payı: 3.000.000 × %50 = 1.500.000 ₺
- Edinilmiş kısım: 3.000.000 × %80 − 1.500.000 = 900.000 ₺
- eşin katılma alacağı: 900.000 / 2 = 450.000 ₺
- eşin adına kayıtlı mal yoksa 1. eş toplam 1.050.000 ₺ öder.