Kısa cevap
Eş, çocuklarla birlikte mirasın 1/4'ünü; anne-baba zümresiyle 1/2'sini; büyükanne-büyükbabalarla 3/4'ünü alır. Kalan kısım çocuklar arasında eşit bölünür. Saklı pay çocuklar için yasal payın yarısı, anne ve baba için dörtte biridir. Kardeşlerin saklı payı 2007'den beri yoktur.
Miras payları nasıl hesaplanır?
Türk Medeni Kanunu yasal mirasçıları zümre sistemiyle sıralar. Önce gelen zümrede tek bir mirasçı bile varsa sonraki zümre mirasçı olamaz.
| Zümre | Mirasçılar | Eşin payı | Eşin saklı payı |
|---|---|---|---|
| 1. zümre | Çocuklar, torunlar (altsoy) | 1/4 | Yasal payın tamamı |
| 2. zümre | Anne, baba, kardeşler, yeğenler | 1/2 | Yasal payın tamamı |
| 3. zümre | Büyükanne-büyükbaba, amca, hala, dayı, teyze | 3/4 | Yasal payın 3/4’ü |
| Hiçbiri yoksa | Yok | Tamamı | Yasal payın 3/4’ü |
Mirasbırakandan önce ölen bir mirasçının yerini halefiyet yoluyla kendi çocukları alır. Ölmüş bir çocuğun payı bu yüzden torunlar arasında, ölmüş bir annenin payı kardeşler arasında bölünür.
Saklı pay ve tenkis nasıl hesaplanır?
Mirasbırakan, saklı paylar dışında kalan kısımda vasiyet edebilir veya bağış yapabilir. Saklı paylar toplamı terekeden düşüldükten sonra kalan kısım serbest tasarruf nisabıdır. Hesaplamada terekenin ölüm günündeki net değeri ile tenkise tabi sağlararası kazandırmalar birlikte dikkate alınır (TMK 507-508).
Giresun’da hisseli fındık bahçelerinin ve köy evlerinin, mirasbırakan sağken çocuklardan birine devredildiği sık görülür. Bu devirler bağış niteliğindeyse tenkis, gerçekte bağış olduğu hâlde satış gibi gösterildiyse muris muvazaası davasına konu olabilir.
Bu araç neleri hesaplamaz?
- Edinilmiş mallara katılma rejiminden doğan eş alacağı (önce bu alacak ayrılır, sonra miras paylaşılır)
- Evlatlık ilişkisinin evlatlığın kendi ailesine etkisi, mirastan çıkarma (ıskat) ve mirastan feragat sözleşmeleri
- Yabancı unsurlu mirasta uygulanacak hukuk (MÖHUK 20)
- Kuzen ve daha uzak halefiyet basamakları